Στη σύγχρονη εποχή, οι ζωές των παιδιών φαίνεται να γίνονται όλο και πιο πλήρεις με δραστηριότητες, εξωσχολικά project, πιστοποιήσεις κλπ. Όπως πολλοί γονείς παρατηρούν μοιάζει να χάνεται η ανεμελιά και η παιδικότητά τους. Σχολείο, φροντιστήρια, αθλήματα, ξένες γλώσσες, υπολογιστές και φυσικά άφθονη ώρα μπροστά σε οθόνες. Μέσα σε αυτό το υπερπλήρες πρόγραμμα, η βαρεμάρα θεωρείται συνήθως κάτι που πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία. Οι γονείς συχνά αισθάνονται ενοχές όταν βλέπουν το παιδί τους να “μην κάνει τίποτα” και σπεύδουν να το απασχολήσουν. Κι όμως, η επιστήμη της αναπτυξιακής ψυχολογίας μας δείχνει ότι η βαρεμάρα δεν είναι εχθρός· είναι φίλος της ανάπτυξης και της δημιουργικότητας.
Η βαρεμάρα λειτουργεί ως εσωτερικό κίνητρο
Όταν ακούμε ένα παιδί να λέει «βαριέμαι!», στην πραγματικότητα είναι το πρώτο βήμα για την έναρξη μιας δημιουργικής διαδικασίας, χωρίς εξωτερικά ερεθίσματα, που γεννά πρωτότυπες ιδέες και απλά αλλά δημιουργικά παιχνίδια. Ένα κομμάτι χαρτί μπορεί να γίνει καράβι, ένας καναπές μπορεί να μετατραπεί σε κάστρο. Αυτό το είδος φαντασίας δεν καλλιεργείται όταν το παιδί παρακολουθεί μια οθόνη ή βρίσκεται σε μια δραστηριότητα που του προσφέρει έτοιμα ερεθίσματα.
Καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής
Η βαρεμάρα βοηθά επίσης τα παιδιά να καλλιεργήσουν σημαντικές δεξιότητες. Από την μία υπομονή και ανθεκτικότητα, με το να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να βαρεθεί, παιδιά και ενήλικες, εξασκούμαστε στο να αντέχουμε βαρετές αλλά απαραίτητες διαδικασίες (πχ μια μεγάλη ομιλία σε ένα συνέδριο ή την Λειτουργία στην εκκλησία, ή ένα οικογενειακό τραπέζι κλπ). Ακόμη, η βαρεμάρα εξασκεί την συγκέντρωση, πότε ήταν η τελευταία φορά που απερίσπαστα διαβάσατε ένα βιβλίο για πάνω από μισή ώρα; Ή που παρακολουθήσατε μια ταινία με διάρκεια πάνω από μιάμιση ώρα; Τα πυκνά ερεθίσματα, και το σύντομης διάρκειας περιεχόμενο που υπάρχει ιδίως στα social media, αυξάνει τον εκνευρισμό και την υπερκινητικότητα ενώ μειώνει την ικανότητα μας να διατηρούμε αδιάσπαστη την προσοχή μας σε μία δραστηριότητα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Τέλος, η βαρεμάρα καλλιεργεί και την αυτονομία αλλά και την δημιουργική σκέψη. Εάν όλα όσα κάνω και καταναλώνω μέσα στη μέρα είναι ενδιαφέροντα, τότε τίποτα δεν είναι πραγματικά ενδιαφέρον, η ζωή είναι προορισμένη να έχει και ήρεμες και ενδιαφέρουσες στιγμές και έντονα ερεθίσματα που γίνονται όμορφες αναμνήσεις, όμως και στιγμές μοναξιάς όπου η δημιουργική σκέψη είναι ο μόνος σύμμαχος.
Ο ρόλος των γονέων
Η τάση πολλών γονέων είναι να προσφέρουν συνεχώς επιλογές: παιχνίδια, δραστηριότητες, εφαρμογές. Όμως, το πραγματικό δώρο είναι ο ελεύθερος χρόνος χωρίς πρόγραμμα. Δεν χρειάζεται να αφήνουμε το παιδί ώρες ολόκληρες μόνο του, αλλά λίγες στιγμές βαρεμάρας μπορεί να γίνουν ο σπόρος για να ανθίσει κάτι σπουδαίο. Την επόμενη φορά που θα ακούσετε το παιδί σας να λέει «βαριέμαι», δοκιμάστε να μην σπεύσετε να βρείτε μια άμεση λύση. Χαμογελάστε και πείτε του: «Τέλεια, είναι μια καλή ευκαιρία να σκεφτείς τι θέλεις να κάνεις». Στην αρχή ίσως διαμαρτυρηθεί, αλλά σύντομα θα βρει δημιουργικούς τρόπους να απασχοληθεί. Κι αυτό είναι πολύ πιο πολύτιμο από μια ακόμη οργανωμένη δραστηριότητα.
Ζούμε σε μια εποχή υπερδιέγερσης: ήχοι, εικόνες, ειδοποιήσεις, δραστηριότητες. Όταν όλα είναι ενδιαφέροντα, τότε τίποτα δεν είναι στην πραγματικότητα ενδιαφέρον. Η βαρεμάρα είναι μια απαραίτητη πολυτέλεια που λειτουργεί ως ανάσα για το παιδικό μυαλό, αλλά και για τους ενήλικες, με λίγη εξάσκηση. Δεν είναι τυχαίο που οι καλύτερες ιδέες μας έρχονται λίγο πριν κοιμηθούμε ή όταν ονειροπολούμε! Η βαρεμάρα δεν είναι απουσία, είναι ευκαιρία και ένας παράθυρο για την ανάπτυξη της φαντασίας, της δημιουργικότητας και της ανακάλυψης φαντασία, η αυτοπεποίθηση και η δημιουργικότητα που θα συνοδεύουν το παιδί σε όλη του τη ζωή.
Σχόλια