Η πλευρίωση είναι μια φυσική διαδικασία του εγκεφάλου, η οποία αρχίζει να αναπτύσσεται από την βρεφική κιόλας ηλικία και αφορά την κατανόηση μας σχετικά με το που βρίσκονται τα εξωτερικά αντικείμενα, αλλά και εμείς οι ίδιοι σε σχέση με τον χώρο. Η πλευρίωση σχετίζεται με το ποιο από τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου έχει αποκτήσει λειτουργική υπεροχή, δηλαδή, αν έχουμε ισχυρότερο αριστερό ημισφαίριο τότε η δεξιά πλευρά του σώματος μας είναι η κυριότερη (κυρίαρχο δεξί μάτι, δυνατό δεξί πόδι, δεξιόχειρας κλπ.) ενώ αν υπερισχύει το δεξί ημισφαίριο τότε ισχύουν τα αντίστροφα (πχ. αριστερόχειρας). Υπάρχει βέβαια και το φαινόμενο της μικτής πλευρίωσης, όπου δεν βλέπουμε μια συγκεκριμένη προτίμηση, αλλά έναν συνδυασμό κλίσεων, με τους ανθρώπους αυτούς να είναι συχνά αμφίχειρες. Πριν από πολλά χρόνια γονείς και δάσκαλοι επέβαλαν πολλές φορές και δια της βίας στα παιδιά να γράφου με το δεξί χέρι, παρά την φυσική τους κλίση. Αυτό πλέον δεν είναι αποδεκτό στις μέρες μας, και μπορεί να είναι και επικίνδυνο, καθώς έχει αποδειχθεί ότι δεν υπάρχει κάποιο όφελος από το να προσπαθούμε να αλλάξουμε την πλευρίωση των παιδιών. Είναι καλύτερα να τα αφήνουμε να γράφουν όπως αισθάνονται πιο άνετα!
Κατά την νηπιακή ηλικία, όπου το παιδί γίνεται πιο δραστήριο και επιδέξιο, μπορούμε να δούμε πως αρχίζει να κατασταλάζει η πλευρίωση τους. Σε πολλά παιδάκια όμως η εδραίωση της πλευρίωσης συμβαίνει λίγο πιο μετά, όταν πάνε στο δημοτικό, όπου και αρχίζουν να γράφου. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει τα παιδιά να πιέζονται ώστε να συμβαδίζουν με την πλειοψηφία, καθώς ενδέχεται να αναπτύξουν ψυχοκινητικά προβλήματα, όπως τραυλισμό, εσωστρέφεια, επιθετικότητα, ανασφάλεια, αδιαφορία κλπ. Είναι σημαντικό να παρακολουθούμε την ανάπτυξη των παιδιών και της πλευρίωσης τους, καθώς πολλές φορές η μη φυσιολογική ή απούσα πλευρίωση μπορεί να επηρεάσει την ανάγνωση, την κινητικότητα, την γλωσσική ανάπτυξη και την γραφή. Συμβουλευόμαστε πάντα τον παιδίατρο, εργοθεραπευτή, παιδοψυχολόγο ή λογοθεραπευτή μας για τυχόν ανησυχίες.
Τα παιδιά αναπτύσσουν τις κινητικές τους δεξιότητες μέσα από το παιχνίδι και άλλες δραστηριότητες, ανακαλύπτοντας παράλληλα τις δυνατότητες που έχουν τα χεράκια τους. Έτσι λοιπόν υπάρχουν πολλοί τρόποι για να βοηθήσουμε και να ενισχύσουμε την πλευρίωση των παιδιών με διασκεδαστικούς τρόπους!
Οι δραστηριότητες που βοηθούν στην πλευρίωση είναι αυτές που εστιάζουν στις σωματικές δράσεις (όχι απαραίτητα μόνο στα χέρια) και είναι κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού. Ο χορός και οι κινήσεις που εμπεριέχουν στροφές, τούμπες, κούνημα κλπ. εγείρουν την ισορροπία των μερών του εγκεφάλου. Τα παιχνίδια και οι δραστηριότητες που περιέχουν κίνηση είναι σημαντικά γιατί λένε στον εγκέφαλο που βρίσκεται το σώμα μας μέσα στον χώρο και έτσι ενισχύουν την πλευρίωση.
Συνοψίζοντας, η πλευρίωση είναι μία φυσική εγκεφαλική διαδικασία, που σχετίζεται με την υπεροχή ενός από τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου και εμφανίζεται όταν και όποτε ο εγκέφαλος είναι έτοιμος και ώριμος. Με την συχνή φυσική δραστηριότητα στα χέρια αλλά και ολόκληρο το σώμα, μπορούμε να ενισχύσουμε αυτή τη διαδικασία.
Πηγές:
Annett, Μ., Turner, Α. (1974). Laterality and the growth of intellectual abilities. Educational Psychology, 44 (1), 37-46.
Szaflarski, J. P., Holland, S. K., Schmithorst, V. J., Byars, A. W. (2006). fMRI study of language lateralization in children and adults. Hum. Brain Mapp., 27, 202–212.
Vogel, J. J., Bowers, C. A., Vogel, D. S. (2003). Cerebral lateralization of spatial abilities. A meta-analysis. Brain Cogn., 52, 197–204.
Comments